Nowe standardy

STANDARDY OCHRONY DZIECI

W DUSZPASTERSTWIE PARAFIALNYM

DIECEZJA OPOLSKA

SPIS TREŚCI

Preambuła....................................................................................................................................................		3
Podstawy prawne polityki ochrony dzieci...............................................................................................		5
Słowniczek...................................................................................................................................................		5
	Osoby, ich funkcje w Kościele.....................................................................................................	5
	Organizacja posługi Kościoła......................................................................................................	6
	Dzieci i osoby bezbronne.............................................................................................................	6
	Różne formy przemocy................................................................................................................	7
	Przestępstwa motywowane seksualnie.......................................................................................	9
	Wsparcie – zespół ds. prewencji i jego praca............................................................................	9
	Osoby dramatu..............................................................................................................................	11
	Formy przemocy dziecka.............................................................................................................	11
Kodeks zachowań – wybrane zasady chroniące.....................................................................................		12
	Czas i przestrzeń spotkań.............................................................................................................	13
	Komunikacja..................................................................................................................................	13
	Sakramenty.....................................................................................................................................	14
	Wycieczki pielgrzymki i rekreacja...............................................................................................	14
	Wybrane właściwe zachowania w naszym kręgu kulturowym...............................................	15
	Zachowania niedozwolone..........................................................................................................	15
Struktura odpowiedzialności rekrutacja osób i edukacja.....................................................................		16
	Do obowiązków proboszcza należy.............................................................................................	16
	Obowiązki duszpasterza dzieci....................................................................................................	18
Uwzględnienie potrzeb osób z niepełnosprawnościami.......................................................................		19
Zasady ochrony danych osobowych oraz wizerunku dzieci i osób bezradnych................................		19
Zasady bezpiecznego korzystania z Internetu i mediów elektronicznych w parafii..........................		20
Zasady podczas odwiedzin duszpasterskich z udziałem dzieci lub osób bezradnych......................		21
Edukacja dzieci oraz osób bezradnych w ochronie swoich granic......................................................		23
Szkolenie i stałe wsparcie dla osób zajmujących się profilaktyką........................................................		24
Procedury postępowania w sytuacji zgłoszenia krzywdy......................................................................		26
Procedura interwencji w sytuacji zgłoszenia krzywdy..........................................................................		27
Pomoc osobom skrzywdzonym...............................................................................................................		29
Pomoc sprawcy...........................................................................................................................................		30
Postanowienia końcowe.............................................................................................................................		31

PREAMBUŁA

 

W parafii

Rzymskokatolickiej pw Podwyższenia Krzyża Świętego

_________________________________________________________________

           pełna nazwa parafii i miejscowości

 

zostały przyjęte standardy ochrony dzieci.

Niniejszy dokument stanowi realizację obowiązku prawnego dotyczącego wprowadzenia we wszystkich instytucjach, w których przebywają dzieci, standardów ich ochrony przed krzywdzeniem, zgodnie z ustawą z dnia 28 lipca 2023 roku o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1606), zwana potocznie „Ustawą Kamilka”, która nakłada obowiązek wdrożenia standardów ochrony dzieci we wszystkich instytucjach pracujących z małoletnimi.

Kościół przyjmuje i wdraża w swoich placówkach zasady ochrony dzieci przed przemocą. To zaangażowanie nie jest przypadkowe. Przez nie Kościół realizuje misję powierzoną mu przez Pana Jezusa, aby nie zginęło żadne z tych najmniejszych (Mt 18,10). W oparciu o tę ewangeliczną misję uznaje, że dobro dziecka jest najważniejsze. Ludzie Kościoła przyjmują nie tylko ustawę, lecz przede wszystkim moralną odpowiedzialność za ochronę i promowanie dobra wszystkich dzieci oraz zobowiązują się dołożyć wszelkich starań, aby zapewnić bezpieczne środowisko,
w którym dzieci są szanowane i doceniane. Niedopuszczalne jest bowiem stosowanie przez kogokolwiek wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie. Wszyscy jesteśmy więc zobowiązani do uczenia się rozpoznawania tych, którzy potrzebują pomocy i wsparcia oraz bezzwłocznego podejmowania działań w przypadku podejrzeń lub ujawnienia okoliczności, które mogą wskazywać, że dziecku zagraża lub dzieje się krzywda. Kościół działa sprawnie
i zgodnie z procedurami, aby zapewnić dzieciom skuteczną pomoc i wsparcie na jak najwcześniejszym etapie. Posiadając odpowiednią wiedzę i mając świadomość zagrożeń, Kościół może w odpowiedni sposób zapobiec krzywdzie i skutecznie ochronić przed nią dzieci oraz osoby bezradne.

Parafia jako podstawowa komórka instytucjonalna Kościoła wyróżnia się specyficznymi obszarami działania. Odprawiane są w niej liczne nabożeństwa i uroczystości oraz sprawowane są sakramenty. W parafii żegnamy naszych zmarłych. Odwiedziny chorych oraz wizyty duszpasterskie dają okazję do wglądu m.in. w sytuację rodzinną, materialną parafian, również w kontekście zauważenia krzywdy i przemocy, a co za tym idzie, dają możliwość podjęcia odpowiednich kroków zapobiegawczych lub interwencji. W parafii funkcjonują różne grupy duszpasterskie obejmujące formację dzieci, odbywają się zbiórki ministrantów, lektorów, wyjazdy parafialne z księdzem, np. pielgrzymki. Proboszcz oraz jego pomocnicy (księża wikariusze, rezydenci) zazwyczaj towarzyszą parafianom przez wiele lat ich rozwoju religijnego.

To w parafii głównie toczy się życie sakramentalne wiernych. Rodzice w zaufaniu przyprowadzają swoje dzieci do parafii i oczekują, że będą tam one bezpieczne. Parafianie są osobami w różnym wieku, w różnej sytuacji rodzinnej, zawodowej, a duszpasterze oraz osoby pracujące na rzecz parafii mają nierzadko wgląd w ich potrzeby oraz możliwość niesienia im pomocy. Z tego powodu standardy ochrony dzieci w obszarze parafialnym zostały poszerzone
o ochronę osób dorosłych i nie dotyczy to wyłącznie osób zależnych, bezbronnych, lecz wszystkich. Mają one za zadanie chronić przed wszelkiego rodzaju nadużyciami i formami przemocy, w tym także wykorzystaniem seksualnym. Działają w obie strony – chronią zarówno parafian, jak i osoby duchowne, pracowników i wolontariuszy parafii.

Ten szeroki zakres działalności oraz wielość osób zaangażowanych w życie parafialne, mogących mieć dostęp do dzieci i młodzieży oraz posiadających wgląd w prywatne życie parafian, zobowiązuje nas do szczegółowego opracowania zasad ochronnych. Dokument zawierający standardy ochrony dzieci i osób bezradnych w parafii aktualizowany jest co dwa lata. Ewaluacja dokumentu dokonywana jest w danej placówce przez osobę odpowiedzialną za prewencję we współpracy z proboszczem i osobami wyznaczonymi przez proboszcza, a następnie konsultowana z osobami zaangażowanymi w duszpasterstwo parafialne. Następnie jest zatwierdzana przez osobę odpowiedzialną w diecezji za prewencję.

Wywiązując się z wymogów prawnych, a nade wszystko z wymogów moralnych płynących
z ewangelicznej misji Kościoła w naszej parafii przyjmujemy następujące STANDARDY OCHRONY DZIECI. Wchodzą one w życie z dniem podpisania przez księdza proboszcza. Stanowią obowiązujący dokument we wszystkich działaniach parafii, które dotyczą pracy
z dziećmi oraz osobami bezradnymi, narażonymi na krzywdzenie.

Niniejsza wersja Standardów jest drugą edycją dokumentu, opracowaną po przeprowadzeniu ewaluacji w parafiach Diecezji Opolskiej. Ewaluacja objęła analizę dotychczasowego funkcjonowania procedur, konsultacje z proboszczami, osobami odpowiedzialnymi za prewencję oraz przedstawicielami grup parafialnych. Wnioski z tego procesu pozwoliły udoskonalić zapisy, dostosować je do aktualnych przepisów prawa, wytycznych Kościoła oraz realnych potrzeb duszpasterstwa parafialnego. Nowa wersja uwzględnia także doświadczenia wynikające z praktyki stosowania poprzednich standardów oraz rekomendacje zgłoszone przez osoby zaangażowane w ochronę dzieci i osób bezradnych.

01.10.2025                                                                                                               Ks. JSzelag

__________________________                                                             __________________________
                                                      data                                                                              podpis księdza proboszcza

 

 

 

 

 

PODSTAWY PRAWNE

polityki ochrony dzieci

 

Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989 r. (Dz.U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 z późn. zm.)

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2809 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw („Ustawa Kamilka”) (Dz.U. 2023 poz. 1606)

Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 31 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 535 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 17 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 23
z późn. zm.)

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1550 z późn. zm.)

 

 

SŁOWNICZEK

objaśnienie terminów

Osoby, ich funkcje w Kościele

biskup– w Kościele łacińskim biskup, arcybiskup oraz zrównani z nim w prawie: ordynariusz ordynariatu polowego i prałat prałatury personalnej; w Kościołach wschodnich hierarcha

duchowny – biskup, prezbiter (potocznie nazywany księdzem), diakon.

ksiądz, kapłan, prezbiter–duchownykatolickiposiadającyświęcenia prezbiteratu.

organizatorwyjazdu– osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka nieposiadająca osobowości prawnej uprawniona do organizacji wyjazdu dzieci (także osób bezradnych).

osoby konsekrowane – osoby zakonne; członek instytutów zakonnych lub świeckich albo stowarzyszeń życia apostolskiego.

osobaświecka–członekKościołakatolickiegoipersonelkościelny, oprócz duchownych
i osób konsekrowanych.

personel kościelny – duchowny, osoba konsekrowana lub osoba świecka wykonujące czynności w ramach działalności związanej z funkcjonowaniem parafii.

proboszcz–mianowanyprzezbiskupaduszpasterzizarządcaparafii.

szafarz nadzwyczajny Komunii Świętej – osoba świecka lub konsekrowana ustanowiona na stałe (lub na czas odkreślony) do udzielania Komunii Świętej podczas czynności liturgicznych lub zanoszenia jej chorym.

wolontariusz–osoba,któranarzeczinnychosóblubdanejgrupyspołecznejdobrowolnie
ibezpłatnieświadczy pracę; bezpłatnie znaczy bez wynagrodzenia materialnego.

Organizacja posługi Kościoła

diecezja–diecezja, archidiecezja, ordynariat polowy lub prałatura personalna Kościoła łacińskiego i eparchia Kościoła wschodniego.

duszpasterstwo – zorganizowana działalność zbawcza Kościoła, polegająca na służbie wobec człowieka przez głoszenie słowa Bożego, sprawowania ofiary i sakramentów oraz interpersonalne kontakty religijne. Duszpasterstwo umożliwia zarówno włączenie się we wspólnotę z Bogiem w Trójcy Świętej jedynym i z ludźmi przez Jezusa Chrystusa
w zmieniających się warunkach życia w celu osiągniecia pełni eschatycznej, jak i trwania w niej.

duszpasterstwo pozaparafialne – duszpasterstwo przekraczające granice parafii.

klerykalizm–postawawobecduchownych lub osób konsekrowanychcharakteryzującasięnadmiernymszacunkiemiprzekonaniemoichwyższościmoralnej.

parafia–określonawspólnotawiernych,utworzona w diecezjinasposóbstały, nad którą pasterską i materialną pieczę, pod władzą biskupa, powierza się proboszczowi.

Dzieci i osoby bezbronne

dziecko – osoba poniżej 18. roku życia.

dziecko doświadczające wykorzystania seksualnego – każde dziecko w wieku bezwzględnej ochrony, jeśli osoba dojrzała seksualnie, czy to przez świadome działanie, czy też przez zaniedbywanie swoich społecznych obowiązków lub obowiązków wynikających ze specyficznejodpowiedzialnościzadziecko,dopuszczadozaangażowaniadziecka
wjakąkolwiekaktywnośćnaturyseksualnej,którejintencjąjestzaspokojenie potrzeb osoby dorosłej.

małoletni–wrozumieniupolskiegoprawacywilnegoosoba,któranieukończyła18lat lub nie zawarła małżeństwa.

nieletni–wrozumieniuprawakarnegoosoba,którawmomenciepopełnieniaczynuzabronionegonie ukończyła 17. roku życia.

opiekun – rodzic, opiekun prawny lub innaosoba (wyznaczona przez rodzica lub opiekuna prawnego) sprawującapieczęnaddzieckiem,uprawnionadoreprezentacjidziecka.

opiekun prawny – osoba wyznaczona przez sąd opiekuńczy w sytuacji braku rodziców lub niemożności sprawowania przez nich władzy rodzicielskiej.

osobabezradna –każdaosoba znajdującasięwstanieniepełnosprawności,upośledzeniafizycznegolubpsychicznego albo pozbawiona wolności osobistej, która
w rzeczywistości, nawet sporadycznie,ograniczajejzdolnośćzrozumienia,chęcilubprzeciwstawieniasięprzestępstwu w inny sposób.

rodzic – działa z mocy prawa jako przedstawiciel ustawowy dziecka w ramach władzy rodzicielskiej.

wiek bezwzględnej ochrony – granica wieku określona w prawie polskim, wynosząca 15 lat, poniżej której każda forma obcowania płciowego, innej czynności seksualnej lub doprowadzenia małoletniego do poddania się takim czynnościom jest zabroniona
i stanowi przestępstwo, niezależnie od jego zgody czy inicjatywy.

zgoda opiekuna – zgoda rodzica albo opiekuna prawnego.

Różne formy przemocy

bullying– znęcanie, zastraszanie, prześladowanie werbalne, społeczne, a także fizyczne.

cyberprzemoc – wszelkaprzemoczużyciemtechnologiiinformacyjnychikomunikacyjnych–komunikatorów,czatów,stroninternetowych,mediówspołecznościowych, blogów, SMS-ów, MMS-ów. Może mieć formę wulgarnych wiadomości, obraźliwych komentarzy (hejt, trolling), rozpowszechniania zdjęć ukazujących dziecko
wniekorzystnymświetle,zastraszania,śledzenia(cyberstalking),ujawnianiatajemnic (outing).

gaslighting– przemoc psychiczna polegająca na manipulowaniu drugą osobą w taki sposób,żeofiaraprzemocyzczasemprzestajeufaćswoimosądom,stajesięzdezorientowana,zalęknionaitracizaufaniedoswojejpamięciczypercepcji.Jeślimanipulacjajeststosowanastaleimetodycznie,możewkońcudoprowadzićdotego,że ofiarazaczniekwestionowaćswojezdrowiepsychiczne.Wtensposóbmanipulator przejmuje nad nią całkowitą kontrolę.

grooming–zachowaniamającenaceluizolacjęosoby,uczynieniejej zależną, skłonną do zaufania i bardziej podatną na agresywne zachowanie.

molestowanie – działanie naruszające godność innej osoby, polegające na niepożądanym zachowaniu o charakterze fizycznym, werbalnym lub niewerbalnym, które ma na celu lub skutkuje poniżeniem, upokorzeniem, zastraszeniem lub naruszeniem integralności cielesnej i psychicznej tej osoby. Molestowanie może mieć charakter seksualny lub nieseksualny.

nadużycie–postępowanielubczynniezgodnyzprzyjętyminormamipostępowania.

nadużycie władzy – nadużycie stanowiska, funkcji lub obowiązku w celu wykorzystania innej osoby. Może przybierać różne formy i obejmować sytuacje, w których danaosobamawładzęnadinnąosobąnamocyswojegozwiązku(np.pracodawca i pracownik, nauczyciel i uczeń, trener i sportowiec, opiekun i dziecko, duchowny/osobakonsekrowanaiparafianin)iwykorzystujetęwładzęnaswojąkorzyść.

przemocdomowa–jednorazowelubpowtarzającesięumyślnedziałanielubzaniechanie naruszająceprawalubdobraosobisteosób,w szczególnościnarażającenaniebezpieczeństwoutratyżycialubzdrowia,naruszającegodność,nietykalnośćcielesną, wolność,wtymwolnośćseksualną,powodująceszkodynaichzdrowiufizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.

przemoc duchowa – odwoływanie się do przekonań religijnych i wiary osoby w celu wyrządzenia jej szkody.

przemoc emocjonalna –forma przemocy mająca miejsce w bliskichzwiązkach.Przemocemocjonalnajestdefiniowanajakomolestowanie,które ma miejsce, gdy dana osoba jest poddawana zachowaniom lub działaniom mającymnacelujejkontrolowanie,
zzamiaremwyrządzeniajejkrzywdyemocjonalnej lub strachu, poprzez manipulację, izolację lub zastraszanie.

przemoc fizyczna – przemoc, w wyniku której dziecko doznaje fizycznej krzywdy lub jest nią potencjalnie zagrożone.

przemoc psychiczna– przewlekła, niefizyczna, szkodliwa interakcja wobec dziecka, obejmująca zarówno działania, jak i zaniechania, są to m.in. niedostępność emocjonalna, zaniedbywanie emocjonalne, relacja z dzieckiem opartą na wrogości, obwinianiu, oczernianiu, odrzucaniu, nieodpowiednie rozwojowo lub niekonsekwentne interakcje z dzieckiem, niedostrzeganie lub nieuznawanie indywidualności dziecka i jego granic psychicznych.

przemoc wobec dzieci – wszelkie formy złego traktowania fizycznego, emocjonalnego, wykorzystywania seksualnego, zaniedbania lub niedbałego traktowania, wyzysku komercyjnego lub innego, skutkujące rzeczywistą lub potencjalną szkodą dla zdrowia, przetrwania, rozwoju lub godności dziecka w kontekście relacji odpowiedzialności, zaufania lub siły.

seksizm–uprzedzenielubdyskryminacjazewzględunapłeć.

seksualizacja – proces, w wyniku którego wartościowanie drugiej osoby oraz siebie dokonywane jest przez pryzmat atrakcyjności seksualnej, uprzedmiotowienia osoby pod względem seksualnym lub narzucanie seksualności w niewłaściwy sposób.

uwikłanie – każda relacja, w której ktoś doświadcza strachu, lęku, poczucia winy, poczuciakrzywdy,frustracji,poniżenia,zniewolenia,zależności,dominacji,niemożności bycia sobą, nieszczerości, braku autentyczności, przemocy emocjonalnej, fizycznej, seksualnej czy ekonomicznej.

zaniedbanie – długotrwałe lub powtarzające się niewywiązywanie się z obowiązków opiekuńczych lub wychowawczych wobec małoletniego, skutkujące niezaspokajaniem jego podstawowych potrzeb fizycznych, emocjonalnych, zdrowotnych, edukacyjnych lub bezpieczeństwa. Zaniedbanie może być wynikiem działania umyślnego lub nieumyślnego, w tym braku odpowiedniej troski, opieki, ochrony lub nadzoru.

Przestępstwa motywowane seksualnie

cyberprzemoc – wszelkaprzemoczużyciemtechnologiiinformatycznychikomunikacyjnych–komunikatorów,czatów,stroninternetowych,mediówspołecznościowych, blogów, SMS-ów, MMS-ów. Może mieć formę wulgarnych wiadomości, obraźliwych komentarzy (hejt, trolling), rozpowszechniania zdjęć ukazujących dziecko
wniekorzystnymświetle,zastraszania,śledzenia(cyberstalking),ujawnianiatajemnic (outing).

przestępstwaprzeciwkowolnościseksualnejiobyczajności(art.197-205k.k.)–zgwałcenie(art.197),wykorzystanieseksualneosobybezradnejlubniepoczytalnej (art. 198), seksualne wykorzystanie zależności (art. 199), seksualne wykorzystanie dziecka(art.200),uwodzeniedzieckaponiżejlat15zwykorzystaniemsystemuteleinformatycznegolubsiecitelekomunikacyjnej(art.200a),propagowaniepedofilii (art. 200b), kazirodztwo (art.201), pornografia (art. 202), zmuszaniedoprostytucji (art. 203), czerpanie zysku z cudzego nierządu (art. 204).

przestępstwo kanoniczne wykorzystania seksualnego (wg Kodeksu Prawa Kanonicznego) – kanoniczne przestępstwa wykorzystywania seksualnego popełniane przez duchownych lub osoby konsekrowane,którymisą:zmuszaniekogoś,zapomocąprzemocy,groźbylubnadużycia władzy, do wykonywania lub poddawania się czynnościom seksualnym; wykonywanie czynności seksualnych z dzieckiem lub osobą bezbronną; produkcję, wystawianie, posiadanie lub dystrybucję, w tym drogą elektroniczną, pornografii zudziałemdzieci,atakżewerbowanielubnakłanianiedzieckalubosobybezradnej do udziału w tworzeniu pornografii popełnione przez duchownych lub osoby konsekrowane.

Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym – to wykaz obywateli polskich, którzy dopuścili się przestępstwa z pobudek seksualnych, wprowadzony na mocy ustawy
z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym; składa się z Rejestru publicznego, Rejestru z dostępem ograniczonym
i Rejestru osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej lat 15, wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze. Składa się z Rejestru publicznego i Rejestru z dostępem ograniczonym (https://rps.ms.gov.pl/).

Wsparcie – zespół ds. prewencji i jego praca

daneosobowe–wszelkieinformacjedotyczącezidentyfikowanejlubmożliwejdozidentyfikowania żyjącej osoby fizycznej, a także poszczególne informacje, które
w połączeniu ze sobą mogą prowadzić do zidentyfikowania tożsamości danej osoby. Przykładowedaneosobowe:imięinazwisko,adreszamieszkania,adrese-mail
z imieniem i nazwiskiem, numer dowodu tożsamości, dane o lokalizacji, adres IP, dane przechowywane przez szpital lub lekarza, które mogą jednoznacznie wskazywać tożsamość danej osoby.

Delegat Biskupa ds. Ochrony Dzieci i Młodzieży – osoba działająca z wyraźnego polecenia biskupa, przyjmująca zgłoszenia o nadużyciach seksualnych osób duchownych względem dzieci i osób bezradnych; pomaga poszkodowanym w uzyskaniu niezbędnej pomocy psychologicznej, prawnej i duszpasterskiej.

Duszpasterz Osób Skrzywdzonych – kapłan mający za zadanie wspierać osoby pokrzywdzone, ich najbliższych oraz środowiska dotknięte przestępstwem wykorzystania seksualnego małoletnich ze strony duchownych.

kompetencje miękkie – umiejętności psychospołeczne, np. komunikatywność, asertywność.

konflikt interesów – sytuacja (postrzegana lub rzeczywista), w której powstaje konflikt pomiędzy obowiązkami służbowymi danej osoby a jej prywatnymi interesami, który może mieć wpływ na wykonywanie tych obowiązków; taki konflikt zazwyczaj wiąże się z przeciwstawnymi zasadami lub niezgodnymi życzeniami lub potrzebami i może wystąpić, gdy osoba pełni wiele ról.

Koordynator ds. Prewencji w Ochronie Małoletnich i Bezradnych – osoba działająca
z wyraźnego polecenia biskupa do planowania, wdrażania, monitorowania
i koordynowania działań mających na celu zapobieganie krzywdzeniu, wykorzystywaniu lub zaniedbywaniu dzieci i osób bezradnych. Koordynator zapewnia zgodność procedur z obowiązującymi przepisami prawa i standardami ochrony, prowadzi szkolenia, udziela wsparcia pracownikom i wolontariuszom w zakresie reagowania na sytuacje zagrożenia oraz jest punktem kontaktowym dla osób zgłaszających naruszenia bezpieczeństwa.

lojalność środowiskowa – silna lojalność wobec danego środowiska, grupy ludzi, wspólnoty, instytucji, przełożonego, która może przyjmować formy pozytywne (np. dochowanie tajemnicy) lub negatywne (np. niereagowanie bądź zaprzeczanie przemocy).

Niebieska Linia – dokument służbowy wypełniany przez funkcjonariusza policji
w przypadku stwierdzenia przemocy w rodzinie, który służy dokumentowaniu faktów związanych z przemocą w danej rodzinie, ocenie zagrożenia dalszą przemocą, oraz jako dowód w sprawach sądowych https://www.niebieskalinia.info.

osoba odpowiedzialna za interwencję –zarządca placówki (w parafii jest to proboszcz) odpowiedzialny za podejmowanie interwencji w przypadku zaistnienia przemocy.

osoba odpowiedzialna za standardy ochrony dzieci – osoba wyznaczona przez przełożonego danego dzieła duszpasterskiego, danej grupy parafialnej, sprawująca nadzór nad prawidłowym stosowaniem standardów ochrony dzieci.

Osoba Zaufania – osoba wyznaczona przez przełożonego danego dzieła duszpasterskiego, ciesząca się zaufaniem i odpowiednio przygotowana, odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach dotyczących przemocy.

procedura „Niebieskie Karty” – jest narzędziem, którego głównym celem jest zapewnieniebezpieczeństwaosobiedoznającejprzemocydomowej,obejmujeteżwspółpracę przedstawicieli różnych instytucji i podmiotów, które są zobowiązane do reagowania
wprzypadkuuzyskaniainformacjiowystąpieniuprzemocydomowej.

wniosek o wgląd w sytuację rodziny –pismo może zostać złożone przez każdą osobę fizycznąiprawną,którachce,abysądzbadałaktualnąsytuacjęrodzinną.Wniosek nie podlega żadnej opłacie sądowej, może być złożony w każdej chwili i w przypadku jego odrzucenia przez sąd nie rodzi żadnych negatywnych konsekwencji wobec wnioskodawcy.

Osoby dramatu

oskarżony – osoba, której postawiono zarzuty karne.

osoba pokrzywdzona–osobafizycznalubprawna,którejdobroprawnezostałobezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.

osoby pokrzywdzone przemocą w rodzinie – osoby najbliższe, inne osoby pozostające
w stałym lub przemijającym stosunku zależności od osoby stosującej przemoc.

podejrzany–osoba,naktórązłożonoskargę.

przestępca seksualny – osoba, która przyznała się do wykorzystania seksualnego lub której odpowiedzialność za wykorzystanie została orzeczona przez właściwy sąd.

skarżący – każda osoba składająca skargę, która może zawierać zarzut, podejrzenie, obawę lub zgłoszenie naruszenia prawa.

Formy przemocy dziecka i osoby bezradnej

przemoc wobec dzieci – wszelkie formy złego traktowania fizycznego i/lub emocjonalnego, wykorzystywania seksualnego, zaniedbania lub niedbałego traktowania, wyzysku komercyjnego lub innego, skutkujące rzeczywistą lub potencjalną szkodą dla zdrowia, przetrwania, rozwoju lub godności dziecka w kontekście relacji odpowiedzialności, zaufania lub siły. Dzieli się powszechnie na pięć podtypów: przemoc fizyczna, znęcanie się emocjonalne/psychiczne, zaniedbanie, narażenienaprzemocwrodzinie,wykorzystywanieseksualne.

• przemocfizycznatoprzemoc,wwynikuktórejdzieckodoznajefizycznejkrzywdy lub jest nią potencjalnie zagrożone. Krzywda ta następuje w wyniku działaniabądźzaniechaniadziałaniazestronyrodzicalubinnejosobyodpowiedzialnej za dziecko, lub której dziecko ufa, bądź która ma nad nim władzę. Przemoc fizyczna wobec dziecka może być czynnością powtarzalną lub jednorazową.
• przemoc psychiczna i emocjonalna to przewlekła, niefizyczna, szkodliwa interakcjawobecdziecka,obejmującazarównodziałania,jakizaniechania.Zaliczamydoniej
  in.niedostępnośćemocjonalną,zaniedbywanieemocjonalne,relację zdzieckiemopartąnawrogości,obwinianiu,oczernianiu,odrzucaniu,nieodpowiednierozwojowolubniekonsekwentneinterakcjezdzieckiem,niedostrzeganie lub nieuznawanie indywidualności dziecka i jego granic psychicznych.
• zaniedbywanie dziecka to chroniczne lub incydentalne niezaspokajanie jego podstawowych potrzeb fizycznych/psychicznych i/lub nierespektowanie jego podstawowychpraw,powodującezaburzeniajegozdrowiai/lubtrudności wrozwoju.Dozaniedbywaniadochodziwrelacjidzieckazosobą,którajestzobowiązana do opieki, wychowania, troski i ochrony dziecka.
• wykorzystywanieseksualnedziecka–wykorzystanieseksualnedzieckatowłączanie dziecka w aktywność seksualną, której nie jest ono w stanie w pełni zrozumiećiudzielićnaniąświadomejzgodyi/lubnaktórąniejestdojrzałerozwojowoiniemożezgodzićsięwważnyprawniesposóbi/lubktórajestniezgodna z normami prawnymi lub obyczajowymi danego społeczeństwa. Z wykorzystaniem seksualnym mamy do czynienia, gdy taka aktywność wystąpi między dzieckiemadorosłymlubdzieckiemainnymdzieckiem,jeśliteosobyzewzględunawiekbądźstopieńrozwojupozostająwrelacjiopieki,zależności,władzy. Celem takiej aktywności jest zaspokojenie potrzeb innej osoby. Obejmuje zachowania z kontaktem fizycznym (w tym penetracyjne) oraz bez kontaktu fizycznego, może wtedy przybrać formę seksualizacji, robienia zdjęć lub filmów wideo przedstawiających dzieci o charakterze jednoznacznie seksualnym, zmuszania dzieci do oglądania czynności seksualnych lubwzięciawnichudziałulubzmuszaniadziecidouprawianiaseksulubangażowania się
  w czynności seksualne z innymi dziećmi lub dorosłymi. Obejmuje równieżwyzyskiwanieseksualnedzieci,czyliczerpaniezyskunp.zpornografii z udziałem dzieci lub prostytucji dziecięcej.
• grooming– zachowania, których celem jest przygotowanie dziecka do wykorzystywania seksualnego. Obejmuje nawiązanie szczególnej relacji z dzieckiem, często także manipulowanie rodzicami i innymi dorosłymi oraz osłabianie ich czujności, aby myśleli, że relacja z dzieckiem jest normalna i pozytywna.
• przemoc rówieśnicza (agresja rówieśnicza, bullying) – występuje, gdy dziecko doświadczaprzemocyzestronyrówieśników – zarównobezpośrednio,jak i za pośrednictwemtechnologii komunikacyjnych. Ma miejsce wtedy, gdy działanie ma na celu wyrządzenie komuś przykrości lub krzywdy (intencjonalność), ma charakter systematyczny (powtarzalność), a ofiara jest słabsza od sprawcy bądź grupy sprawców. Obejmuje przemoc werbalną (np. przezywanie, dogadywanie, ośmieszanie), relacyjną (np. wykluczenie z grupy, ignorowanie, nastawianie innych przeciwko osobie),fizyczną(np.pobicie,kopanie,popychanie,szarpanie),materialną(np.kradzież,niszczenieprzedmiotów)orazelektroniczną(złośliwySMSlube-mail,wpis wmediachspołecznościowych,umieszczaniewInterneciezdjęćlubfilmówośmieszającychofiarę).

KODEKS ZACHOWAŃ

wybrane zasady chroniące w obszarze parafialnym

Dziecko, rozwijając się, konstytuuje siebie jako osobę. Potrzebuje do tego opieki, troski, serdeczności, kształcenia i wychowania. Dzieje się to w rodzinie, ale również poprzez relacje
z autorytetami oraz wartościami przekazywanymi w środowisku rówieśniczym
i wychowawczym. Wszelkie oddziaływanie wychowawcze zawsze musi się dokonywać
z poszanowaniem woli rodziców bądź prawnych opiekunów. Wprawdzie niemożliwe jest stworzenie wyczerpującej listy zachowań niepożądanych, ani też wskazanie precyzyjnych granic wszystkich zachowań, należy jednak kierować się poniższymi wskazówkami oraz ludzką roztropnością i ewangeliczną wrażliwością.

Kodeks dotyczy wszystkich osób zaangażowanych w działalność parafii: duchownych, świeckich pracowników, wolontariuszy, liderów wspólnot i innych osób mających kontakt z dziećmi.

Czas i przestrzeń spotkań

• Dzieci powinny zawsze pozostawać pod opieką osoby dorosłej lub przynajmniej za wiedzą i aprobatą rodzica lub opiekuna.
• Wszystkie spotkania z dziećmi na terenie parafii powinny być organizowane w miejscach oficjalnych, ogólnodostępnych, bezpiecznych i przygotowanych odpowiednio do przedsiębranej aktywności.
• Nie można przebywać z dzieckiem sam na sam w warunkach odizolowanych. Jeżeli dobro dziecka wymaga indywidualnego spotkania, nie może się ono odbywać w sekrecie (zalecane powiadomienie rodziców lub przełożonego) i w odpowiednich warunkach.
• Osoba przeprowadzająca spotkanie powinna zatroszczyć się o transparentność
  (np. przeszklone lub uchylone drzwi pomieszczenia, które nie mogą być zamknięte na klucz, obecność innych osób w bezpośrednim pobliżu, powiadomienie innych osób o spotkaniu itp.).
• Indywidualnych spotkań z dziećmi nie wolno w nieroztropny sposób mnożyć ani przedłużać. Spotkania takie nie powinny odbywać się w późnych godzinach wieczornych (wieczorem lub nocą).
• Dzieci nie mogą przebywać w parafialnych pomieszczeniach mieszkalnych.
• Dzieci nie mogą towarzyszyć duszpasterzom w miejscach lub w sprawach niezwiązanych ze sprawowaniem posługi lub formacją.
• Podczas pełnienia funkcji wychowawczych opiekunowie nie mogą pozostawać pod wpływem alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych.
• Dzieci na terenie parafii nie mogą przebywać pod wyłączną opieką innego dziecka, chyba że inaczej stanowią regulaminy religijnych ruchów duszpasterstwa pozaparafialnego,
  Ruchu Światło-Życie, KSM, w tym wypadku stosuje się standardy opracowane przez te grupy. Osoby te powinny być odpowiednio uformowane, przygotowane i pełnić posługę pod okiem dorosłych.
• Jeśli spotkania formacyjne, np. przygotowanie do bierzmowania, odbywają się w domach wybranych rodzin, również muszą być przeprowadzane w grupie, nigdy indywidualnie.
• Zakazuje się przewożenia dzieci prywatnymi samochodami, bez wiedzy i wyraźnej zgody rodziców lub opiekunów prawnych.

 

Komunikacja

Komunikacja z dziećmi powinna być prowadzona wyłącznie na oficjalnych kanałach (np. grupy parafialne, służbowe e-maile).

• Niewłaściwe jest skracanie dystansu przez przechodzenie na „ty” osoby dorosłej
  z dzieckiem.
• Należy dbać o czystość, przejrzystość i poziom języka. W obecności dzieci niedopuszczalne jest stosowanie wulgaryzmów, przekleństw i innych sformułowań powszechnie uznawanych za niewłaściwe i niegrzeczne.
• W prywatne życie dziecka wolno ingerować tylko w takim wymiarze, w jakim wymaga tego konkretny problem.
• W przypadku konieczności podjęcia rozmów na temat seksualności należy wykazać się delikatnością i roztropnie rozeznać, czy takiej rozmowy nie powinien przeprowadzić specjalista.
• W obecności dzieci nie wolno wypowiadać treści i żartów o podtekście seksualnym.
• Zabronione jest prezentowanie dzieciom treści obscenicznych, erotycznych, pornograficznych lub mających choćby podtekst seksualny, zawierających sceny brutalnej przemocy bądź nieodpowiednich do wieku i wrażliwości odbiorców w jakikolwiek sposób i za pomocą jakiegokolwiek urządzenia.
• Niedozwolone jest stosowanie przemocy fizycznej oraz psychicznej, takiej jak: poniżanie, upokarzanie, ośmieszanie, dokuczanie, szykanowanie, znęcanie się itp., zarówno
  w bezpośrednich kontaktach, jak i za pośrednictwem środków komunikacji.
• Niedopuszczalne są wszelkiego rodzaju nadużycia duchowe, przede wszystkim w obszarze spowiedzi, kierownictwa duchowego itp.
• Każdy przypadek przemocy fizycznej, psychicznej (emocjonalnej) czy seksualnej pomiędzy dziećmi wymaga natychmiastowej reakcji ze strony opiekunów.
• Nie wolno dotykać dzieci wbrew ich woli ani w sposób nieadekwatny do relacji duszpasterskich lub wychowawczych.

Sakramenty

• Sakrament pokuty i pojednania, a także spotkania związane z towarzyszeniem duchowym powinny odbywać się w miejscach do tego wyznaczonych (konfesjonał lub miejsce osobne, ale widoczne). Jeśli nie można zachować tej zasady (np. w czasie wakacji, pielgrzymki czy przy spowiedzi osoby chorej czy z niepełnosprawnością), należy zadbać o to, by spowiednik i penitent byli dostępni (drzwi pomieszczenia nie mogą być zamknięte na klucz) lub widoczni dla innych osób (np. odejście od grupy, przeszklenia w drzwiach, uchylone drzwi do pomieszczenia).
• Niedopuszczalne jest spowiadanie lub tzw. rozmowy duchowe w pokojach prywatnych
  i mieszkalnych.
• Zaleca się, aby odwiedziny chorych (dotyczy księży oraz szafarzy i wolontariuszy) odbywały się w obecności osoby trzeciej (np. kogoś z rodziny, z sąsiedztwa, osoby posługującej
  w parafii).
• Do udziału w wizytach duszpasterskich (tzw. kolędowych) należy zapraszać tylko takie osoby (służba liturgiczna, organista, zakrystianin, kościelny), które wykazują się odpowiednią dojrzałością np. w obszarze zachowania dyskrecji.

Wycieczki, pielgrzymki i rekreacja

W przypadku wyjazdów zagranicznych należy upewnić się, że spełnione są także wymagania formalne (ubezpieczenia, zgody rodziców w języku obcym, kontakty alarmowe).

• Wszelkie zorganizowane wycieczki, obozy, pielgrzymki i inne podobne formy spędzania czasu mają odbywać się zgodnie z wszelkimi odnośnymi przepisami państwowymi.
• Zorganizowane formy spędzania czasu ma cechować transparentność. Rodzice lub opiekunowie prawni mają mieć pełny dostęp do informacji na temat organizacji wyjazdu, obowiązujących regulaminów a także możliwość kontaktu ze swoim dzieckiem oraz
  z organizatorem.
• Podczas wyjazdów parafialnych opiekunowie nie mogą nocować w tym samym pomieszczeniu co podopieczni. Jeżeli wspólnego noclegu wymaga charakter wyjazdu
  (np. wycieczka i nocowanie w terenie w dużych wieloosobowych namiotach wojskowych czy harcerskich, zasady dotyczące noclegu mają być zawarte w regulaminie wypoczynku).
• W sytuacji szczególnej, wymagającej od opiekuna pozostania w nocy w pomieszczeniu
  z wychowankiem, powinien on o tym fakcie zawiadomić inną osobę dorosłą, kierownika wyjazdu oraz, jeśli to możliwe, rodzica lub opiekuna prawnego wychowanka. Jeśli wyjazd przewiduje noclegi zbiorowe, organizator zawiera informację na ten temat w regulaminie.
• Szczególnie zadbać należy o ochronę dzieci w toaletach, łazienkach, przebieralniach czy szatniach.

Wybrane właściwe zachowania

w naszym kręgu kulturowym

• Uścisk dłoni lub delikatne objęcie, przytulenie, przybicie „piątki” czy „żółwika”.
• Delikatne poklepanie po ramionach lub plecach jako wyraz akceptacji wsparcia, pocieszenia.
• Dotyk ramion, rąk czy barku jako wyraz bliskości.
• Trzymanie się za ręce podczas zabawy, uspokojenia wzburzenia emocjonalnego, czy trzymanie za ręce dzieci w czasie spaceru.
• Siadanie w pobliżu małych dzieci, podnoszenie lub trzymanie na rękach dzieci do ok.
  roku życia, przytulanie i branie na kolana małych dzieci za zgodą ich rodziców lub opiekunów (np. w przedszkolu) i najlepiej w ich obecności.
• Brak tolerancji dla zażywania i posiadania alkoholu, narkotyków oraz innych środków psychoaktywnych przez dzieci i ich rodziców lub opiekunów.

Zachowania niedozwolone

• Wszelkie formy okazywania niechcianej czułości.
• Dotykanie piersi, pośladków, genitaliów i ich okolic (choćby przez bieliznę lub odzież).
• Pocałunki.
• Mocne i zamykające uściski, uniemożliwiające przerwanie kontaktu.
• Klepanie po pośladkach, udach, kolanach, głowie.
• Łaskotanie lub mocowanie się w dużej bliskości cielesnej.
• Masaże.
• Sadzanie na kolanach.
• Kładzenie się lub spanie obok.
• Ocieranie się.
• Seksualizacja i seksizm.
• Różne formy poniżania oraz mobbing.
• Używanie wulgaryzmów.
• Wszystkie inne, karalne, niestosowne, nieakceptowalne zachowania wobec drugiej osoby.
• Niedopuszczalne jest nawet symulowanie wszystkich wyżej wymienionych gestów, żartowanie z nich, rozmawianie i prezentowanie.

Wszystkie podejrzenia przemocy lub wykorzystania należy bezzwłocznie zgłaszać zgodnie
z procedurą interwencji, a w sytuacji zagrożenia – odpowiednim służbom.

STRUKTURA ODPOWIEDZIALNOŚCI WEWNĄTRZ PARAFII

rekrutacja osób i edukacja

 

Odpowiedzialnym za organizowanie, koordynowanie i czuwanie nad respektowaniem zasad ochrony małoletnich w parafii jest proboszcz parafii na jej terenie. Do obowiązków proboszcza należy wdrażanie w życie standardów ochrony przed przemocą. Za niezastosowanie się do standardów odpowiedzialność personalnie ponosi proboszcz parafii, również wobec prawa. Poza odpowiedzialnością za ogół standardów proboszcz, jego współpracownicy i inne osoby mają obowiązki i zadania personalne.

Do obowiązków proboszcza należy:

• Weryfikacja, delegowanie i edukacja osób pracujących z dziećmi i osobami bezradnymi w parafii.
• Każda osoba zaangażowana w parafii i mająca kontakt z dziećmi w obszarze związanym z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez dzieci, lub z opieką nad dziećmi ma obowiązek dostarczenia proboszczowi na jego wniosek informacjiz Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (https://rps.ms.gov.pl/pl-PL/Public#/) Dotyczy to również osób mających krótkotrwały kontakt z dziećmi na terenie parafii. Uzyskanie takich danych jest obowiązkowe.
• Przed nawiązaniem stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do działalności
  (np. wolontariackiej) związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez dzieci, lub z opieką nad nimi proboszcz ma obowiązek uzyskania od tej osoby informacji z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX k.k. (przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu)
  i XXV k.k. (przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości) oraz w zakresie art. 189a k.k. (handel ludźmi), art. 207 k.k. (znęcanie się nad osobą najbliższą lub pozostającą w stosunku zależności) oraz przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
• Jeżeli osoba, z którą proboszcz chce nawiązać stosunek pracy lub dopuścić taką osobę do powyższej działalności, posiada obywatelstwo innego państwa niż Rzeczpospolita Polska, taka osoba musi przedłożyć proboszczowi informację z rejestru karnego państwa obywatelstwa. Ponadto, taka osoba musi złożyć proboszczowi oświadczenie o państwie lub państwach, w których zamieszkiwała w ciągu ostatnich 20 lat, innych niż Polska oraz państwo, którego osoba jest obywatelem, oraz jednocześnie przedłożyć proboszczowi informację z rejestrów karnych tych państw. Jeżeli prawo powyższego państwa lub państw nie przewiduje wydanie informacji do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, przedkłada się informację z rejestru karnego tego państwa. W przypadku gdy prawo państwa, z którego ma być przedłożona informacja, nie przewiduje jej sporządzenia lub w danym państwie nie prowadzi się rejestru karnego, taka osoba składa proboszczowi oświadczenie o tym fakcie wraz z oświadczeniem, że nie była prawomocnie skazana w tym państwie za czyny zabronione odpowiadające przestępstwom określonym w rozdziale XIX i XXV k.k., w art. 189a i art. 207 k.k. oraz
  w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomani. Ponadto taka osoba oświadcza, że wobec niej nie wydano innego orzeczenia, w którym stwierdzono, iż dopuściła się takich czynów zabronionych, oraz że nie ma obowiązku wynikającego
  z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub ustawy stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi (Załącznik 1). Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
• Jeżeli parafia zatrudnia firmy z zewnątrz lub udostępnia im pomieszczenia, właściciel firmy musi przedstawić proboszczowi oświadczenie o sprawdzeniu swoich pracowników, którzy wejdą na teren parafii i będą mogli mieć kontakt z dziećmi, w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.
• Proboszcz parafii powołuje Osobę Zaufania lub Zespół ds. Prewencji (należy do niego również tzw. osoba zaufana). Wskazane jest, aby były to cieszące się zaufaniem osoby świeckie, odpowiednio przeszkolone i kompetentne, które będą wiedziały, jakie działania w danej sytuacji są stosowne i konieczne. Osoby te ściśle współpracują z proboszczem miejsca, który personalnie ponosi odpowiedzialność za wdrażanie i przestrzeganie standardów oraz za działania interwencyjne. Współpracują również z osobami odpowiedzialnymi w diecezji/zgromadzeniu za prewencję, jak również
  z delegatem/delegatką ds. ochrony dzieci i młodzieży. Nie mogą być to osoby uwikłane
  w lojalność środowiskową lub w konflikt interesów, czyli osoby, które z racji funkcji lub relacji mogą być niezdolne do obiektywnego działania na rzecz ochrony dzieci.Odpowiadają za wprowadzenie standardów oraz uczestniczą w szkoleniach zgodnie
  z zasadami wskazanymi przez diecezję, do której parafia należy (każda parafialna grupa duszpasterska może mieć wyznaczoną do tego celu konkretną osobę).
• Proboszcz parafii powołuje Osobę Zaufania, do której należy przyjmowanie zgłoszeń dotyczących nierespektowania standardów. Osoba zaufana nie może na własną rękę podejmować działań służących wyjaśnieniu podejrzeń i zarzutów lub weryfikacji zgłaszanych faktów. Obowiązuje ją zasada poufności (Załącznik 4). Powinna to być osoba faktycznie budząca zaufanie, posiadająca tzw. kompetencje miękkie, predysponujące ją do kontaktu z osobami skrzywdzonymi. Osoba Zaufania nie prowadzi dochodzenia – jej rola ogranicza się do przyjęcia zgłoszenia i przekazania go zgodnie
  z procedurą interwencji.
• Osobą odpowiedzialną bezpośrednio za interwencję w przypadku zaistnienia przemocy jest zarządca placówki, w tym wypadku proboszcz parafii po konsultacji z delegatem. Powinien czynić to we współpracy z wymienionymi wyżej kompetentnymi osobami.
• Wszelka działalność dotycząca ochrony oraz interwencji i pomocy musi być dokumentowana. Wpisów w rejestrze zdarzeń dokonują osoby bezpośrednio zaangażowane w daną aktywność, ale za bezpieczne przechowywanie notatek odpowiedzialny jest proboszcz. Rejestr zdarzeń (Załącznik 3) prowadzi się zgodnie
  z zasadami ochrony danych wrażliwych.
• Każda osoba, która na zlecenie proboszcza ma kontakt z dziećmi w obszarze związanym z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez dzieci bądź z opieką nad dziećmi, musi podpisać oświadczenie
  o zapoznaniu się z polityką ochrony dzieci i zobowiązaniu do jej przestrzegania (Załącznik 2).
• Brak wymaganych dokumentów skutkuje niedopuszczeniem do działań z udziałem dzieci na terenie parafii.

Obowiązki duszpasterzy dzieci:

• Czuwać nad własną dojrzałością emocjonalną, psychiczną, duchową.
• Starać się o dobór żywo wierzących, rzetelnych, zweryfikowanych i odpowiednio przeszkolonych osób do pełnienia funkcji animatorów, wychowawców itd.
• Wspierać dzieci w ich rozwoju ku dojrzałości.
• Dbać o respektowanie zasad kultury (wobec dzieci i między nimi).
• Czuwać nad równym traktowaniem wszystkich dzieci, z uwzględnieniem ich szczególnych potrzeb i osobistych uwarunkowań.
• Dbać o przestrzeganie prawa do nienaruszalności cielesnej i prywatności.
• Organizować działania duszpasterskie w miejscach bezpiecznych.
• Utrzymywać możliwie żywy i transparentny kontakt z rodzicami dzieci.
• Zapewniać przestrzeganie zasad ochrony prywatności, wizerunku i danych osobowych dzieci (Załącznik 5).

UWZGLĘDNIENIE POTRZEB

osób z niepełnosprawnościami

Wszelkie procedury ochrony określone w niniejszym dokumencie obejmują także dzieci oraz osoby dorosłe z niepełnosprawnościami, niezależnie od rodzaju i stopnia tej niepełnosprawności (fizycznej, sensorycznej, intelektualnej, psychicznej). Osoby te, ze względu na swoją sytuację, mogą być szczególnie narażone na krzywdzenie, w tym na przemoc fizyczną, psychiczną, seksualną, ekonomiczną oraz zaniedbanie.

Parafia zapewnia, aby:

• Rozszerzona definicja ochrony – osoby z niepełnosprawnościami są traktowane jako osoby wymagające szczególnej troski i uwzględniane w definicji „osoby bezradnej” zgodnie z przepisami prawa.
• Dostosowana komunikacja – kontakt z osobą z niepełnosprawnością odbywa się
  w sposób dostosowany do jej możliwości, z wykorzystaniem odpowiednich form porozumiewania się (np. język prosty, język migowy, komunikatory alternatywne).
• Bezpieczne środowisko – miejsca spotkań, spowiedzi, wizyt duszpasterskich, rekolekcji i wyjazdów są organizowane tak, aby zapewnić bezpieczeństwo fizyczne, emocjonalne
  i prywatność tych osób.
• Przygotowanie personelu i wolontariuszy – osoby mające kontakt z osobami
  z niepełnosprawnościami posiadają wiedzę i umiejętności w zakresie pracy z tą grupą, w tym rozpoznawania oznak krzywdzenia.
• Dostępność architektoniczna i organizacyjna – działania parafii są organizowane
  w sposób umożliwiający udział osób z niepełnosprawnościami, z uwzględnieniem ich potrzeb w zakresie dostępności budynków, pomieszczeń i środków transportu.

Parafia podejmuje wszelkie możliwe działania, aby osoby z niepełnosprawnościami mogły uczestniczyć w życiu wspólnoty na równych prawach, w warunkach zapewniających im bezpieczeństwo i poszanowanie godności.

ZASADY

ochrony danych osobowych

oraz wizerunku dzieci i osób bezradnych

• Parafia przetwarza dane osobowe dzieci zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO) oraz ustawą z dnia 10 maja 2018 r.
  o ochronie danych osobowych.
• Przetwarzane są wyłącznie dane niezbędne do realizacji celów duszpasterskich, formacyjnych, organizacyjnych i bezpieczeństwa. Zakres ten obejmuje m.in. imię, nazwisko, wiek, dane kontaktowe rodziców/opiekunów, informacje o stanie zdrowia jedynie w sytuacjach, gdy jest to konieczne (np. przy wyjazdach).
• Przetwarzanie danych osobowych i wizerunku dziecka wymaga pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego. Zgoda musi określać cel, zakres i czas przetwarzania oraz możliwość jej wycofania w każdym czasie.
• Publikacja zdjęć i nagrań z udziałem dzieci jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody rodziców/opiekunów prawnych, z zastrzeżeniem, że zdjęcia dużych grup w miejscach publicznych mogą być publikowane w ramach relacji z wydarzeń parafialnych, o ile nie narusza to dóbr osobistych dziecka.
• Bezpieczeństwo przetwarzania danych:
• Dane przechowywane są w zamkniętych szafach lub zabezpieczonych systemach elektronicznych z ograniczonym dostępem.
• Dostęp do danych mają jedynie osoby wyznaczone przez proboszcza, które podpisały oświadczenie o zachowaniu poufności.
• Nośniki danych (w tym komputery, telefony, pamięci przenośne) są zabezpieczone hasłem i, jeśli to możliwe, szyfrowane.
• Dane przechowuje się jedynie przez okres niezbędny do realizacji celu, dla którego zostały zebrane, a następnie usuwa lub anonimizuje w sposób trwały.
• Rodzice/opiekunowie prawni mają prawo do:
• dostępu do danych dziecka,
• żądania ich sprostowania,
• żądania ograniczenia przetwarzania lub usunięcia,
• cofnięcia zgody w każdym czasie.
• W przypadku podejrzenia naruszenia zasad ochrony danych lub wizerunku dziecka należy niezwłocznie zgłosić ten fakt Osobie Zaufania lub proboszczowi, którzy podejmą odpowiednie działania zgodnie z procedurą interwencji.

ZASADY

bezpiecznego korzystania z internetu

i mediów elektronicznych w parafii

 

• Zasady mają na celu zapewnienie bezpiecznego korzystania z Internetu i mediów elektronicznych przez dzieci, młodzież i osoby bezradne w trakcie działań parafialnych oraz ochronę ich przed dostępem do treści szkodliwych, nielegalnych lub nieodpowiednich do wieku.
• Dostęp do Internetu w parafii:
• Dostęp do Internetu zapewniany przez parafię odbywa się wyłącznie w miejscach nadzorowanych przez osobę dorosłą.
• Na urządzeniach parafialnych stosuje się oprogramowanie filtrujące i blokujące treści niepożądane, aktualizowane nie rzadziej niż raz w miesiącu.
• Dzieci i młodzież korzystają z Internetu tylko w celach związanych z formacją, nauką, rozwojem zainteresowań lub aktywnościami duszpasterskimi.
• Korzystanie z urządzeń elektronicznych w parafii:
• Urządzenia (komputery, tablety, telefony) udostępniane w parafii są zabezpieczone hasłem
  i mają zainstalowane oprogramowanie chroniące przed wirusami oraz szkodliwymi treściami.
• Użytkownicy logują się na indywidualne lub grupowe konta, co umożliwia kontrolę historii działań online.
• Zabronione jest instalowanie oprogramowania, pobieranie plików lub logowanie się na prywatne konta bez zgody osoby odpowiedzialnej.
• Ochrona prywatności w parafii:
• Nie wolno ujawniać w sieci danych osobowych dziecka, jego miejsca zamieszkania, szkoły, planu dnia czy innych informacji umożliwiających identyfikację.
• Publikacja zdjęć lub nagrań z udziałem dzieci w mediach elektronicznych wymaga pisemnej zgody rodziców/opiekunów.
• Bezpieczna komunikacja w parafii:
• Komunikacja elektroniczna z dziećmi (np. przez e-mail, komunikatory, media społecznościowe) odbywa się wyłącznie w ramach oficjalnych kanałów parafialnych.
• Niedopuszczalne jest prowadzenie prywatnych rozmów online w godzinach nocnych lub
  o treści niezwiązanej z działalnością parafialną.
• Wszelkie treści kierowane do dzieci muszą być dostosowane do ich wieku i wolne od treści obraźliwych, dyskryminujących lub o podtekście seksualnym.
• Każdy przypadek zetknięcia się z treściami nielegalnymi lub nieodpowiednimi, próbą nawiązania niebezpiecznego kontaktu lub cyberprzemocy należy niezwłocznie zgłosić Osobie Zaufania lub proboszczowi.
• Parafia prowadzi działania edukacyjne wśród dzieci, rodziców i wolontariuszy dotyczące bezpiecznego korzystania z Internetu, rozpoznawania zagrożeń online oraz reagowania na niebezpieczne sytuacje.

ZASADY

podczas odwiedzin duszpasterskich

z udziałem dzieci lub osób bezradnych

 

Odwiedziny duszpasterskie (tzw. kolęda) są utrwaloną tradycją Kościoła i okazją do spotkania duszpasterza z wiernymi (por. kan. 529 §1 KPK). Zgodnie z wymogami prawa państwowego
i kościelnego, parafia zapewnia dzieciom uczestniczącym w odwiedzinach pełne bezpieczeństwo, poszanowanie ich godności i ochronę przed jakąkolwiek formą krzywdy.

Odwiedziny duszpasterskie odbywają się na jeden z czterech poniższych sposobów:

• Bezpośrednia opieka duszpasterza nad dziećmi
• Dzieci uczestniczące w odwiedzinach duszpasterskich zawsze pozostają pod opieką duszpasterza. Nie poruszają się samodzielnie.
• Wraz z duszpasterzem wchodzą do domów, śpiewają kolędy, uczestniczą
  w modlitwach i oczekują na opiekuna podczas jego rozmów z rodziną.
• Podczas odwiedzin duszpasterskich dziecko nie może uczestniczyć samodzielnie. W każdej sytuacji powinno towarzyszyć co najmniej jedno inne dziecko.
• Obecność innego dorosłego opiekuna
• Wśród dzieci biorących udział w odwiedzinach powinna znajdować się przynajmniej jedna osoba pełnoletnia (np. ministrant, Marianka, szafarz, kościelny) sprawująca nad nimi opiekę.
• Taka osoba musi przedstawić księdzu proboszczowi zaświadczenie z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym oraz zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego, chyba że parafia już dysponuje odpowiednią dokumentacją.
• Podczas odwiedzin duszpasterskich dziecko nie może uczestniczyć samodzielnie. W każdej sytuacji powinno towarzyszyć co najmniej jedno inne dziecko.
• Opieka rodzica lub opiekuna prawnego
• Wśród dzieci przebywają ich rodzice lub opiekunowie prawni i oni chodzą z nimi podczas odwiedzin duszpasterskich.
• Jeśli opiekę nad dziećmi podczas odwiedzin sprawują ich rodzice lub opiekunowie prawni, nie jest wymagane przedkładanie zaświadczeń.
• Podczas odwiedzin duszpasterskich dziecko nie może uczestniczyć samodzielnie. W każdej sytuacji powinno towarzyszyć co najmniej jedno inne dziecko.
• Tradycyjne odwiedziny duszpasterskie

Proboszcz parafii, zachowując tradycję parafii i troszcząc się o bezpieczeństwo dzieci zanim rozpocznie odwiedziny duszpasterskie dokonuje sam lub przez duszpasterza posługującego
w parafii następujących czynności:

• Przeanalizowanie miejsc potencjalnie niebezpiecznych w naszej parafii

Przed rozpoczęciem odwiedzin duszpasterskich lub podobnych wizyt, zostanie przeprowadzona analiza miejsc potencjalnie niebezpiecznych. Rozważone zostanie także, czy posyłanie dzieci do tych lokalizacji jest odpowiedzialne. W przypadku zidentyfikowania możliwego zagrożenia, postanawia się, że dzieci nie będą odwiedzać tych części parafii – wizyty w takich miejscach będą realizowane wyłącznie przez duszpasterza. Wyniki tej analizy nie będą komunikowane wiernym parafii.

• Spotkanie z rodzicami lub opiekunami prawnymi dzieci uczestniczących
  w odwiedzinach parafialnych

Podczas spotkania należy:

• Przedstawić tradycję odwiedzin duszpasterskich.
• Omówić potencjalne niebezpieczeństwa i na podstawie Standardów Ochrony Dzieci omówić możliwe formy przemocy jakie mogą wystąpić, kodeks zachowań dozwolonych i niedozwolonych oraz procedury postępowania w przypadku zaistnienia sytuacji krzywdy.
• Zwrócić rodzicom uwagę, że z duszpasterzem może iść minimum dwoje dzieci.
  W przypadku nieobecności jednego z dwojga dzieci, dziecko przybyłe nie może iść samo z duszpasterzem, musi wrócić do domu.
• Przeprowadzić rozmowę z rodzicami lub opiekunami prawnymi, odpowiadając na ich pytania.
• Oświadczenie od rodziców lub opiekunów prawnych

Od rodziców lub opiekunów prawnych należy zebrać oświadczenie potwierdzające ich świadomość dotyczącą odwiedzin duszpasterskich oraz zgodę na uczestnictwo ich dzieci w tych wizytach (Załącznik 6).

• Spotkanie z dziećmi uczestniczącymi w odwiedzinach duszpasterskich

Podczas spotkania należy:

• Wyjaśnić dzieciom, jak wygląda tradycja odwiedzin duszpasterskich.
• Omówić potencjalne niebezpieczeństwa i na podstawie Standardów Ochrony Dzieci przedstawić możliwe formy przemocy jakie mogą wystąpić, kodeks zachowań dozwolonych i niedozwolonych oraz procedurę postępowania w przypadku krzywdy.
• Pouczyć dzieci, że nie mogą chodzić same. Minimum dwie osoby na jednego duszpasterza.
• Przeprowadzić rozmowę z dziećmi i odpowiadać na ich pytania.
• Pouczyć dzieci, aby podczas odwiedzin miały przy sobie naładowany telefon komórkowy z zapisanymi numerami rodziców lub opiekunów prawnych, duszpasterza opiekującego się dziećmi oraz numer alarmowy 112.
• Wyjaśnić czym jest numer alarmowy 112 i pouczyć w jakich przypadkach należy dzwonić pod ten numer oraz omówić obowiązkowe dane jakie należy podać:
• imię i nazwisko;
• lokalizacja zdarzenia (dokładny adres lub punkt orientacyjny);
• charakter zdarzenia (co się stało i kto jest poszkodowany);
• pozostać na linii z operatorem do momentu aż on sam się rozłączy.

• Podczas odwiedzin duszpasterskich dziecko nie może uczestniczyć samodzielnie.
  W każdej sytuacji powinno towarzyszyć co najmniej jedno inne dziecko.

 

 

EDUKACJA DZIECI ORAZ OSÓB BEZRADNYCH

w ochronie swoich granic

„Edukacjatoszczepionkanaprzemoc”przekonywałEdwardJamesOlmos. Jednym ze sposobów zapobiegania wykorzystaniu jest kształtowanie świadomości dzieci. W parafii istnieje możliwość zadbania o taką edukację. Szkolenia, na przykład w konwencji warsztatów, powinny prowadzić osoby odpowiednio do tego przygotowane. Powinny one obejmować formację dzieci do reagowania poprzez asertywne zachowanie oraz informowanie odpowiednich osób dorosłych w sytuacjach, w których sąświadkamilubdoświadczająoddorosłychalboinnychdziecijakiejkolwiekkrzywdy (fizycznej, seksualnej, słownej, emocjonalnej itd.). Do takiej krzywdy między innymi należy:

• pozostawianie dzieci bez opieki;
• okazywanieniechcianejczułości;
• próbynawiązywaniakontaktuwmiejscach odosobnionych;
• epatowanienagościąorazzapraszanie,zwłaszczaindywidualnie,domiejsctakich jak sauna;
• przekraczanie granic nienaruszalności cielesnej;
• zbytintensywnedążenie doosobistego kontaktu;
• infantylnezachowaniaopiekunów;
• prowokacja i wciąganie w sytuacje dwuznaczne;
• prezentowanienieodpowiednichiwulgarnychtreści(zwłaszczamateriałów
  ocharakterze erotycznym, pornograficznym, obrazujących przemoc lub w inny sposób przyczyniających się do dyskomfortu);
• nadmierne i indywidualne obdarowywanie prezentami, zwłaszcza w sposób niedostosowany do wieku lub relacji z dzieckiem i inne formy faworyzowania;
• brakempatiiiwrażliwościnapotrzeby dzieci;
• proponowanie, używanie alkoholu lub środków psychoaktywnych i podobnych substancji lub bycie pod ich wpływem.

SZKOLENIA I STAŁE WSPARCIE

osób zajmujących się profilaktyką

Ochrona przed krzywdzeniem wpisana jest w misję Kościoła katolickiego powierzoną muprzezPana.DlategokażdyprzełożonywKościele,osobyuczestniczącewjegomisji przez pracę i zaangażowanie duszpasterskie czy pracę z dziećmi i osobami bezradnymi powinni posiadać potrzebną wiedzę na temat ochrony dzieci i osób bezradnych przed przemocą i dzielić się nią z rodzicami i dziećmi.

• Do zadań z udziałem dzieci i osób bezradnych dopuszcza się wyłącznie osoby, które ukończyły szkolenie wstępne prowadzone przez proboszcza parafii i potwierdziły znajomość standardów (Załącznik 2). Obowiązek dotyczy pracowników, wolontariuszy, podwykonawców oraz osób epizodycznie zaangażowanych
  (np. prowadzących warsztaty), jeżeli mogą mieć kontakt z dziećmi lub osobami bezradnymi. Szkolenie wstępne odbywa się przed pierwszym kontaktem z dzieckiem lub osobą bezradną.
• Szkolenie wstępne (min. 2 godz.) obejmuje:
  • podstawy prawne, definicje przemocy i oznaki krzywdzenia;
  • strategie sprawców;
  • bezpieczną komunikację oraz rozmowę interwencyjną z dzieckiem, osobą bezradną lub dorosłym;
  • ścieżki zgłoszeń (wewnętrznych i zewnętrznych), dokumentowanie, ochrona zgłaszających;
  • zagrożenia online i bezpieczeństwo cyfrowe;
  • specyfikę działań parafialnych (liturgia, grupy, wyjazdy, wypoczynek, sport);
  • ćwiczenia scenariuszowe.

Szkolenia odświeżające (min. 2 godz., co 12–24 mies.) zawierają aktualizacje prawne, ćwiczenia reakcji i tematyczne moduły (np. bezpieczeństwo w Internecie, wyjazdy).

• Wszyscypracownicyiwolontariuszewparafiiotrzymująpotrzebnąimwiedzę ostandardachprzyjętychiobowiązującychwparafii–kodeksiezachowań,procedurachzwiązanychzinterwencjąizgłoszeniem. Szkolenie może prowadzić osoba odpowiedzialna za prewencję w parafii.
• Pracownicyiwolontariuszepełniącyfunkcjewychowawczelubformacyjnedodatkowo otrzymują potrzebną wiedzę dotyczącą:
  • rodzajówprzemocy(wtymprzemocyrówieśniczej);
  • rozpoznawaniaoznakprzemocy(wtymwykorzystaniaseksualnego);
  • strategiidziałaniasprawcówprzemocy(wtymprzemocy seksualnej);
  • rozmowyzdzieckiem/nastolatkiem/osobąbezradnąnatemat krzywdy;
  • rozmowyzdorosłymi(gdyktośpracujezgrupądorosłych)dotyczącąprzemocy;
  • zagrożeńiochronyprzedszkodliwymitreściamiw Internecie;
  • innych zaleceń obowiązujących w danej placówce/miejscu
• Każda osoba pracująca z dziećmi i osobami bezradnymi co 12-24 miesiące uczestniczy wszkoleniuzzakresuprewencji.Treśćtychszkoleńprzygotowana jest przez osobę odpowiedzialną w diecezji lub zakonie za prewencję. Osoba taka powinna otrzymać zaświadczenie o ukończonym szkoleniu.
  • Duszpasterze w zakresie ochrony dzieci i osób bezradnych uczestniczą w szkoleniach prowadzonych podczas konferencji rejonowych dla duchowieństwa oraz w trakcie kursów formacyjnych.
  • Osoby Zaufania biorą udział w corocznych szkoleniach organizowanych przez osobę odpowiedzialną za prewencję w danej diecezji lub zakonie.
  • Pozostałe osoby, przed rozpoczęciem pracy z dziećmi lub osobami bezradnymi, przechodzą szkolenie prowadzone przez proboszcza parafii.
• Szkolenia prowadzą odpowiednio przygotowane i kompetentne w dziedzinieochronydziecii osóbbezradnych osoby,któresądelegowaneprzezdiecezję lub zakon do pełnienia takich zadań. Osoby te posiadają udokumentowane przygotowanie z tego zakresu (certyfikat lub studia podyplomowe, szkolenie w Centrum Ochrony Dziecka, doświadczenie w pracy z dziećmi).
• Osoby odpowiedzialne za prewencję w parafii poza wiedzą z pkt 1 i 2 powinny mieć także wiedzę na temat:
  • budowania systemu prewencji zgodnego z wymogami Kościoła i ustaw państwowych (obecnie tzw. „Ustawa Kamilka” i Krajowy Plan Przeciwdziałania PrzestępstwomPrzeciwkoWolnościSeksualnejiObyczajnościnaSzkodęMałoletnich na lata 2023-2026 oraz Wytyczne KEP, dokument prewencji KEP);
  • podstawowych procedur prawnych (kanonicznych i przewidzianych przez Kodeks karny);
  • czynników ryzyka i czynników ochronnych;
  • sposób współpracy międzyinstytucjonalnej (z policją, MOPS, szkołami, kuratorami, sądami);
  • funkcjonowaniawśrodowiskulokalnymplacówekpomocowych;
  • procedur ustalonych dla danej
• Za szkolenie tych osób odpowiada osoba odpowiedzialna za prewencję w danej diecezji lub zakonie. Na szkolenie zaprasza osoby posiadające kompetencje potwierdzone odpowiednim dokumentem.
• Każda osoba pracująca z dziećmi i osobami bezradnymi powinna otrzymać zaświadczenie o udziale w szkoleniu.
• Osoba odpowiedzialna za prewencję w diecezji lub zakonie prowadzi Rejestr szkoleń zawierający: datę, program, nazwisko prowadzącego, listę uczestników, formę weryfikacji wiedzy (np. test, zadania scenariuszowe) i potwierdzenie udziału. Dane przetwarzane są zgodnie z RODO; okres przechowywania: 5 lat od szkolenia. Dostęp do rejestru mają wyłącznie osoby upoważnione.
• Po każdym szkoleniu uczestnicy wypełniają krótką ankietę ewaluacyjną; wnioski są wprowadzane do planu szkoleń. Wyniki są omawiane na spotkaniach diecezjalnych,
  a plan szkoleń aktualizowany na tej podstawie.
• Osobom odpowiedzialnym za prewencję zapewnia się stałe wsparcie merytoryczne: dostęp do konsultacji eksperckich (telefon/mail), superwizję przypadków co najmniej raz na kwartał oraz coroczne spotkanie formacyjno-koordynacyjne na poziomie diecezji.
• Osobyodpowiedzialnezaprewencjęwdanejparafiiuczestnicząrazwrokuwspotkaniu odpowiedzialnych za prewencję w danej diecezji.

PROCEDURY POSTĘPOWANIA

w sytuacji zgłoszenia krzywdy

• W parafii osobą odpowiedzialną za przyjmowanie zgłoszeń dotyczących krzywdy jest proboszcz parafii i Osoba Zaufania. Osoby te współpracują z Delegatem Biskupa
  Ochrony Dzieci i Młodzieży oraz Koordynatorem ds. Prewencji w Ochronie Małoletnich i Bezradnych.
• Każda osoba, która chce zgłosić krzywdę osobie odpowiedzialnej za przyjmowanie zgłoszeń w parafii, może to uczynić na dwa sposoby:
• zgłosić się do wyznaczonych osób i poinformować o chęci spotkania w celu zgłoszenia krzywdy;
• wysłać wiadomość e-mail na adres parafii lub adres Osoby Zaufania (adres dostępny
  w ogłoszeniach parafialnych, na stronie parafii oraz w gablocie parafialnej).
• Spotkanie w celu zgłoszenia krzywdy odbywa się w pomieszczeniu odpowiednio przygotowanym w celu przyjęcia takich informacji.
• Osoba, która przyjęła zgłoszenie dotyczące krzywdy, ma obowiązek sporządzić notatkę służbową (Załącznik 3).
• Wszelkie pisma dotyczące zgłoszenia krzywdy, jak i podjętych działań są archiwizowane w kancelarii parafialnej. Dostęp do tych dokumentów mają wyłącznie proboszcz parafii, Osoba Zaufania, Delegat Biskupa ds. Ochrony Dzieci i Młodzieży oraz Koordynator
  Prewencji w Ochronie Małoletnich i Bezradnych.
• W przypadkach przemocy fizycznej bądź seksualnej, gdy sprawcą jest osoba dorosła lub dziecko, należy zgłosić ten fakt do Delegata Biskupa ds. Ochrony Dzieci i Młodzieży
  i w porozumieniu z nim zgodnie z prawem do organów ścigania.
• Gdy sprawa dotyczy niewłaściwego zachowania osób świeckich zatrudnionych w parafii bądź wolontariuszy, sprawę należy zbadać i podjąć adekwatne kroki w zależności od tego, czego dotyczyło to zachowanie. W każdym przypadku trzeba porozmawiać z tą osobą i jeśli zajdzie taka potrzeba, to okresowo lub stale wycofać ją z pracy duszpasterskiej.
• Jeśli niewłaściwe zachowanie dotyczy dziecka, należy o tym zawiadomić jego rodziców i wraz z nimi podjąć odpowiednie działania.
• Jeśli sprawa dotyczy niewłaściwych zachowań między dziećmi, należy niezwłocznie zawiadomić rodziców dzieci i wraz z nimi podjąć odpowiednie działania.
• Każda informacja o niewłaściwym zachowaniu powinna być traktowana poważnie, gdyż jest działaniem prewencyjnym.
• Każda osoba dorosła zaangażowana w pracę duszpasterską, która uzyska informację
  o przemocy bądź sama nabierze podejrzenia jej wystąpienia, ma obowiązek podjąć odpowiednie działania. Zgodnie z art. 304 k.p.k. istnieje społeczny obowiązek zawiadomienia organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Natomiast
  w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstw wymienionych
  w art. 240 k.k., w szczególności przestępstw przeciwko wolności seksualnej małoletnich, każda taka osoba ma prawny obowiązek niezwłocznego powiadomienia prokuratora lub Policji.
• Tożsamość osoby dokonującej zgłoszenia oraz dziecka lub osoby bezradnej, której zgłoszenie dotyczy, jest objęta pełną poufnością. Dane te mogą być ujawnione wyłącznie Delegatowi Biskupa ds. Ochrony Dzieci i Młodzieży, Koordynatorowi ds. Prewencji
  w Ochronie Małoletnich i Bezradnych, organom ścigania, sądowi lub innym instytucjom uprawnionym na mocy prawa.
• Parafia przyjmuje i rozpatruje także zgłoszenia anonimowe.

PROCEDURY INTERWENCJI

w sytuacji zgłoszenia krzywdy

 

Celem procedury jest niezwłoczne przerwanie krzywdy, zapewnienie ochrony dziecku lub osobie bezradnej, dokonanie właściwego zgłoszenia oraz prowadzenie pełnej i rzetelnej dokumentacji. Każda osoba dorosła zaangażowana w działalność duszpasterską zobowiązana jest do postępowania zgodnie z poniższymi zasadami.

• Przyjęcie zgłoszenia
• Zgłoszenie przyjmowane jest w warunkach zapewniających poczucie bezpieczeństwa
  i poszanowania godności osoby zgłaszającej. Niedopuszczalne jest prowadzenie rozmowy w prywatnym mieszkaniu.
• Osoba przyjmująca zgłoszenie wysłuchuje treści w sposób uważny, bez prowadzenia dochodzenia i bez zadawania pytań sugerujących. Nie dopuszcza się konfrontowania osoby zgłaszającej z osobą wskazaną jako sprawca.
• Osoba przyjmująca zgłoszenie informuje zgłaszającego o dalszych krokach, dziękując za okazane zaufanie i wskazując, że sprawa zostanie przekazana właściwym podmiotom (proboszczowi, Delegatowi Biskupa ds. Ochrony Dzieci i Młodzieży, Koordynatorowi ds. Prewencji).
• Zgromadzone informacje podlegają zasadzie poufności i nie mogą być udostępniane osobom nieuprawnionym.
• Osoba przyjmująca sporządza notatkę służbową obejmującą wyłącznie fakty: kto, co, gdzie, kiedy, ewentualni świadkowie, a także opis podjętych działań. Notatka powinna zostać podpisana i zabezpieczona zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych.
• Minimalny zakres notatki obejmuje: datę, godzinę i miejsce sporządzenia, dane osoby zgłaszającej, dane osoby pokrzywdzonej, dane osoby wskazanej jako sprawca (jeżeli są znane), opis zdarzenia, ewentualnych świadków, podjęte czynności oraz podpis osoby sporządzającej.
• Ocena ryzyka i natychmiastowe działanie
• W przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia albo ryzyka powtórzenia krzywdy należy niezwłocznie uruchomić procedury ochronne: zapewnić obecność osoby dorosłej, zabezpieczyć bezpieczną przestrzeń oraz wezwać odpowiednie służby ratunkowe.
• Jeżeli zgłoszenie dotyczy przestępstw przeciwko wolności seksualnej małoletnich
  (art. 240 k.k.), powstaje obowiązek prawny niezwłocznego powiadomienia organów ścigania.
• Przekazanie sprawy i podział ról
• Osoba Zaufania przyjmuje zgłoszenie, sporządza dokumentację i niezwłocznie przekazuje ją proboszczowi.
• Proboszcz przekazuje sprawę Delegatowi lub Koordynatorowi diecezjalnemu, konsultuje treść zawiadomienia, zabezpiecza dowody (dokumenty, wiadomości elektroniczne, zapisy rozmów) oraz prowadzi rejestr zdarzeń.
• W przypadku wydarzeń duszpasterskich decyzje operacyjne podejmuje Odpowiedzialny za prewencję, we współpracy z Osobami Zaufania i zespołem pomocniczym, dbając o rozdzielenie stron i zapewnienie bezpieczeństwa uczestników.
• Odsunięcie i zawiadomienie
• W przypadku gdy osobą wskazaną jako sprawca jest:

• uczestnik/rówieśnik – następuje rozdzielenie stron, zakaz kontaktu, poinformowanie rodziców lub opiekunów prawnych oraz uruchomienie procedur prawnych;
• wolontariusz, animator lub pracownik – osoba ta zostaje natychmiast odsunięta od pracy z dziećmi, a sprawa przekazana zostaje odpowiednim organom i do kanału diecezjalnego;
• duszpasterz – sprawa niezwłocznie przekazywana jest Delegatowi Biskupa oraz organom państwowym.

• Zawiadomienie organów ścigania następuje niezwłocznie po uzyskaniu wiarygodnej informacji o popełnieniu przestępstwa należącego do katalogu ustawowego.
• Dokumentacja i ochrona danych
• Notatki i dowody traktowane są jako dane wrażliwe i procesowe. Muszą być przechowywane w sposób zabezpieczony, zgodny z przepisami RODO.
• Rejestr zdarzeń prowadzony jest przez proboszcza w oparciu o obowiązujący wzór.
• Informowanie i wsparcie
• Osoba pokrzywdzona i zgłaszający otrzymują informacje o podjętych krokach
  w zakresie, w jakim nie narusza to poufności postępowania.
• Parafia zapewnia osobie pokrzywdzonej wsparcie emocjonalne, duszpasterskie
  i w miarę możliwości, specjalistyczne.
• Ramy czasowe
• Niezwłocznie– przerwanie zagrożenia, sporządzenie notatki, przekazanie sprawy proboszczowi.
• Niezwłocznie – konsultacja treści zawiadomień, decyzje dotyczące odsunięcia wskazanej osoby, przekazanie materiałów do Delegata Biskupa ds. Ochrony Dzieci
  i Młodzieży lub do Koordynatora ds. Prewencji w Ochronie Małoletnich i Bezradnych.
• Niezwłocznie – formalne zawiadomienie organów ścigania, dokonanie wpisu
  w rejestrze zdarzeń, opracowanie planu wsparcia dla osoby pokrzywdzonej.
• Wydarzenia i wyjazdy parafialne

Podczas wyjazdów i spotkań parafialnych odpowiedzialność za interwencję ponosi Zespół Prewencyjny, który działa zgodnie z niniejszą procedurą. W skład zespołu wchodzą Odpowiedzialny za prewencję, Osoby Zaufania oraz osoby wspierające porządek
i bezpieczeństwo.

• Zakazy

W ramach procedury zabrania się w szczególności:

• konfrontowania osoby zgłaszającej z osobą wskazaną jako sprawca,
• prowadzenia nieformalnych dochodzeń,
• zadawania pytań sugerujących,
• ujawniania treści zgłoszenia osobom postronnym,
• przechowywania dokumentacji w miejscach niezabezpieczonych,
• przesyłania dokumentów prywatnymi komunikatorami.

POMOC OSOBOM SKRZYWDZONYM

• Każda osoba, która mówi o doświadczanej przez siebie krzywdzie, powinna zostać przyjęta
  z szacunkiem i uważnie wysłuchana.
• Pomoc osobie skrzywdzonej należy organizować w porozumieniu z diecezjalnym Duszpasterzem Osób Skrzywdzonych w diecezji.
• Osoba skrzywdzona powinna otrzymać informację o możliwych formach pomocy, z której może skorzystać na terenie parafii lub poza nią.
• W sytuacji, gdy osoba wskazana jako sprawca jest kapłanem lub inną osobą zaangażowaną
  w parafii, należy jak najszybciej zapewnić bezpieczeństwo osobie skrzywdzonej (np. przez niedopuszczanie do niej osoby wskazanej lub podejrzanej o krzywdę). Następnie należy jej udzielić pomocy, jakiej potrzebuje. Osoby poszkodowane nie powinny być obarczane kosztami udzielanej im pomocy.
• Troska duszpasterska wobec osoby skrzywdzonej i jej bliskich polega przede wszystkim na życzliwym wysłuchaniu i pomocy w odbudowaniu jej więzi z Bogiem i zaufania do Kościoła. Jeśli osoba skrzywdzona należała do jakiejś grupy parafialnej, również inni uczestnicy tej grupy powinni otrzymać pomoc duszpasterską i ewentualnie psychologiczną.
• Jeśli osobą skrzywdzoną jest dziecko, pomoc powinna otrzymać również jego rodzina.
• Parafianie powinni być we właściwy sposób poinformowani o tym, co się wydarzyło oraz otrzymać stosowną pomoc. Należy przy tym zachować zasadę ochrony dobrego imienia osoby skrzywdzonej.
• Jeśli zgłoszenie dotyczy przestępstwa określonego w prawie karnym i/lub kanonicznym, osoba przyjmująca zgłoszenie postępuje zgodnie z procedurami zawartymi w Wytycznych KEP.
• Jeśli zgłoszenie dotyczy innej krzywdy czy niewłaściwego zachowania, osoba zgłaszająca otrzymuje informację o podjętych w sprawie krokach.
• Wszelkie działania i uzyskane informacje objęte są zasadą poufności, ale osoby skrzywdzonej nie wolno zobowiązywać do zachowania tajemnicy.

POMOC SPRAWCY

• Do parafii mogą należeć osoby, które są oskarżone o różne przestępstwa bądź mają wyrok w zawieszeniu lub wróciły do środowiska po odbytym wyroku. Nie mogą one pracować z dziećmi, natomiast powinny zostać objęte pomocą duszpasterską.
• W sytuacji, gdy oskarżonym jest dziecko, należy współpracować z jego rodzicami lub opiekunami prawnymi w takim zakresie, w jakim jest to możliwe i potrzebne. Ich również należy otoczyć opieką duszpasterską.
• W sytuacji, gdy osobą oskarżoną jest kapłan lub osoba konsekrowana, należy zastosować się do wskazań uzyskanych od biskupa miejsca lub przełożonych. Wobec takiej osoby podejmuje się kroki przewidziane przez Wytyczne KEP.
• Gdy osobą oskarżoną jest świecki pracownik lub wolontariusz parafialny, należy odsunąć taką osobę od podejmowanej pracy na czas wyjaśnienia sprawy lub do czasu decyzji prokuratury oraz objąć ją opieką duszpasterską.
• W procesie wyjaśnienia sprawy oraz w podawaniu informacji należy również zadbać
  o zachowanie ochrony dobrego imienia domniemanego sprawcy.
• W przypadku zaistnienia fałszywego oskarżenia, jeśli zarzuty nie zostaną potwierdzone, a oskarżenie znane było osobom postronnym, należy przekazać im oficjalną informację o niewinności oskarżonego w formie komunikatu biskupa miejsca lub delegata.

POSTANOWIENIA KOŃCOWE

Standardy Ochrony Dzieci w Duszpasterstwie Parafialnym wchodzi w życie z dniem ich podpisania przez księdza proboszcza.

Sposób ogłoszenia i udostępnienia dokumentu:

• Informacja o przyjęciu Standardów zostaje ogłoszona podczas ogłoszeń parafialnych
  w pierwszą niedzielę po ich podpisaniu.
• W tej samej niedzieli podawana jest również wiadomość o miejscu, w którym wierni mogą zapoznać się z treścią dokumentu.
• W gablocie parafialnej umieszczona jest informacja wskazująca, gdzie dostępny jest pełny tekst Standardów.